ÇALIŞMA ALANLARI

KİŞİLİK BOZUKLUKLARI

Süreklilik gösteren, kalıplaşmış düşünce tarzı ve tutumlarla seyreden ruhsal rahatsızlıklara verilen genel isimdir. Esneklik göstermeyen bu inatçı düşünce ve davranış örüntüleri kişilik bozukluğu olanlarda iş yaşamında ve diğer insanlarla olan ilişkilerde yıkıcı etkilere yol açar. Tanısı psikiyatrist tarafından ya da ön tanısı psikolog tarafından konulabilir.

Kişilik bozuklukları, genellikle Amerikan Psikiyatri Birliği (American Psychiatric Association) tarafından tanımlanan ve kategorilere ayrılan bir grup psikiyatrik bozukluktur. Bu kategoriler arasında şunlar bulunur:

1.Paranoid Kişilik Bozukluğu: Diğer insanlara şüphe ve güvensizlikle yaklaşma, komplo teorileri üretme ve düşmanca davranışlar sergileme eğilimine sahip olan kişilerde görülür.

2.Şizoid Kişilik Bozukluğu: Duygusal soğukluk, sosyal izolasyon ve duygusal ifade eksikliği ile karakterize edilir.

3.Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Sıradışı düşünce ve davranışlar, tuhaf inançlar ve toplumsal olarak uygunsuz davranışlar gösterme eğilimine sahiptirler.

4.Antisosyal Kişilik Bozukluğu: Başkalarının haklarına saygısızlık, yasa dışı davranışlar, duyarsızlık ve empati eksikliği ile tanımlanır.

5.Histriyonik Kişilik Bozukluğu: Duygusal dikkat çekmeye çalışma, aşırı dramatizasyon ve ilişkilerde yüzeysellik ile karakterizedir.

6.Narsistik Kişilik Bozukluğu: Kendini abartma, başkalarını küçümseme, empati eksikliği ve sürekli övgüye ihtiyaç duyma eğilimindedirler.

7.Borderline Kişilik Bozukluğu: İstikrarsız ilişkiler, kimlik belirsizliği, kendine zarar verme eğilimi ve yoğun duygusal dalgalanmalar ile karakterize edilir.

8.Kendine Zarar Verici Kişilik Bozukluğu (Self-Harming Personality Disorder): Kendine zarar verme davranışlarına eğilim gösteren kişileri tanımlar.

9.Anankastik (Obsesif-Kompulsif) Kişilik Bozukluğu: Mükemmeliyetçilik, düzen ve kontrol saplantılarına sahiptirler.

10.Depresif Kişilik Bozukluğu: Kronik olarak olumsuz, melankolik ve umutsuz bir tutum sergileyen kişileri tanımlar.

11.Bağımlı Kişilik Bozukluğu: Başkalarına aşırı bağımlıdırlar ve karar verme yeteneksizliği ile karakterizedirler.

12.Özgül Kişilik Bozukluğu Belirtileri: Başka bir kişilik bozukluğunun belirli özelliklerini bünyesinde barındıran kişilik bozukluğu alt türlerini ifade eder.

Her bir kişilik bozukluğunun kendine özgü belirtileri, özellikleri ve tanı kriterleri vardır. Kişilik bozuklukları, bireylerin işlevselliğini ve ilişkilerini etkileyebilir ve genellikle uzman bir sağlık profesyonelinin müdahalesini gerektirir. Tanı ve tedavi için bir psikiyatrist veya psikoloğa başvurmak önemlidir.

Tedavi kişilik bozukluğunun türüne bağlı olarak değişebilir, ancak psikoterapi tedavinin ana unsuru olarak görüşmektedir. Psikoterapi tedavisinde, hatalı düşünce kalıplarının değerlendirilmesi, yeni düşünce ve davranış kalıplarının öğrenilmesi amaçlanmaktadır. Terapi aynı zamanda başa çıkma ve kişiler arasındaki ilişki becerilerini geliştirmeyi amaçlar. Bazı durumlarda, ortaya çıkabilecek aşırı atakları tedavi etmek için kişi psikiyatriste yönlendirilir ve ilaç kullanılabilir. Kullanılabilecek ilaçlar arasında antidepresanlar, anti-psikotikler, anksiyolitikler, dengeleyici ve atakları önleyici ilaçlar bulunmaktadır.